Data

Pam ein bod yn cofnodi data ar blant y Lluoedd Arfog?

Data yw’r allwedd i ddeall effaith ffordd o fyw y Lluoedd Arfog ar blant y Lluoedd Arfog
Gall ysgolion fod wedi paratoi’n well i gefnogi plant y Lluoedd Arfog
Gellir gwneud cymariaethau o ran lefelau cyrhaeddiad rhwng plant y Lluoedd Arfog a phlant nad ydynt yn blant y Lluoedd Arfog
Gellir canfod patrymau o ran absenoldeb o'r ysgol
Gall awdurdodau lleol baratoi i gefnogi plant y Lluoedd Arfog o ran eu hiechyd meddwl a'u hanghenion o ran lles
Gall asiantaethau ddarparu cefnogaeth a nodi lle mae yna fylchau o ran darpariaeth
Gellir targedu adnoddau i gefnogi anghenion penodol mewn lleoliadau daearyddol gwahanol
Gellir cynnal ymchwil pellach gyda grŵp cynhwysol o gyfranogwyr.

Diffiniad Llywodraeth Cymru o blentyn y Lluoedd Arfog (o Ebrill 2026):

Plentyn y Lluoedd Arfog yw plentyn sydd â rhiant/rhieni neu ofalwr/ofalwyr gyda chyfrifoldeb rhiant sydd:

Yn gwasanaethu ar hyn o bryd yn Lluoedd Arfog Rheolaidd neu Wrth Gefn EF – y Llynges Frenhinol neu’r Môr-filwyr Brenhinol, Byddin Prydain, neu’r Llu Awyr Brenhinol.

Wedi gwasanaethu yn y Lluoedd Arfog yn flaenorol ac wedi gadael yn y chwe blynedd ddiwethaf.

Wedi marw wrth wasanaethu yn y Lluoedd Arfog, ac mae’r plentyn yn derbyn pensiwn dan Gynllun Iawndal y Lluoedd Arfog neu’r Cynllun Pensiwn Rhyfel.

Mae SSCE Cymru hefyd yn annog ysgolion i ystyried adnabod plant a phobl ifanc sydd ynghlwm â’r Lluoedd Arfog. 

Arolwg rhieni/gofalwyr y lluoedd (2020)

Yr heriau y mae ysgolion yn eu hwynebu wrth gefnogi plant y Lluoedd Arfog: 58% Adnabod plant y Lluoedd Arfog

“Dwi wedi mwynhau mynd i lawer o lefydd o amgylch y byd, mae’n anturus ac yn gyffrous.”

Arolwg rhieni/gofalwyr y lluoedd (2020)

Systemau cefnogi a fyddai o fudd i blant y Lluoedd Arfog: 61% Adnabod plant y Lluoedd Arfog yn ystod y broses dderbyn

Plant y Lluoedd Arfog yng Nghymru

Fe weithiodd SSCE Cymru gyda phob un o’r awdurdodau lleol ac ysgolion annibynnol yng Nghymru i gynnal gweithgaredd casglu data ar Blant y Lluoedd Arfog. Roedd hyn yn darparu cipolwg o nifer plant y Lluoedd Arfog yng Nghymru a’u lleoliad.

Cliciwch ar enw awdurdod lleol i weld y data.

Awdurdod Lleol (ALl)	Nifer yr ysgolion yn ALl	Ysgolion gyda phlant Milwyr	Nifer y plant Milwyr
Blaenau Gwent	30	5	21
Pen-y-bont ar Ogwr	60	38	213
Caerffili	85	19	93
Caerdydd	123	11	36
Sir Gaerfyrddin	109	40	127
Ceredigion	43	6	21
Conwy	58	15	73
Sir Ddinbych	56	11	65
Sir y Fflint	80	16	49
Gwynedd	94	8	13
Ynys Mon	44	12	107
Merthyr Tudful	29	8	59
Sir Fynwy	34	10	79
Castell-nedd Port Talbot	63	36	123
Casnewydd	56	17	95
Sir Penfro	62	28	263
Powys	87	44	270
Rhondda Cynon Taf	112	29	92
Abertawe	94	41	128
Torfaen	33	4	30
Bro Morgannwg	54	35	230
Wrecsam	70	14	79
	1477	447	2266

*data’r tabl yn gywir ym Ebrill 2026

Rhowch wybod i SSCE Cymru am blant y Lluoedd Arfog sydd yn eich ysgol

Helpwch ni i gasglu data ar y nifer o blant y Lluoedd Arfog yng Nghymru a’u lleoliad, er mwyn sicrhau fod ysgolion yn cael y gefnogaeth orau bosibl i blant y Lluoedd Arfog.

Gall ysgolion ddefnyddio’r templed canlynol: 4. Templedi: Casglu Data yn adran Adnoddau SSCE Cymru ar ein gwefan.

Noder drwy lenwi’r ffurflen hon y byddwch yn cael eich ychwanegu i rwydwaith SSCE Cymru. Bydd SSCE Cymru yn rhannu manylion am unrhyw ddigwyddiadau sydd i ddod, cyllid, y Bwletin Ysgol, adnoddau a’r gefnogaeth sydd ar gael gan dîm SSCE Cymru.

Cliciwch yma i lenwi ein ffurflen ar-lein

Cefnogi Plant y Lluoedd Arfog Mewn Addysg Cymru: Astudiaeth o Ddata a’r Ddarpariaeth o ran Cefnogaeth yng Nghymru (2015)

Wedi ei gomisiynu gan SSCE Cymru a’i reoli gan Uned Ddata Cymru roedd yr adroddiad hwn yn cynnwys cyfweliadau gydag ysgolion o bob cwr o Gymru a chanfuwyd mai ychydig iawn o ddata oedd ar gael ar blant y Lluoedd Arfog, gan ddangos yr angen am fwy o wybodaeth ac arweiniad i alluogi ysgolion i gasglu data a chael mynediad at gefnogaeth.

Yr hyn wnaeth yr adroddiad ei ganfod, wedi ei seilio ar y data mwyaf diweddar o’r cyfrifiad (2011), yw bod yna deuluoedd y Lluoedd Arfog gyda phlant hyd at 16 oed ym mhob un o’r 22 awdurdod lleol yng Nghymru. Mae data cyfrifiad 2011 yn dangos fod isafswm o 2,486 o blant yng Nghymru lle roedd Person Cyswllt y Cartref yn nodi ei fod ef neu hi yn y Lluoedd Arfog. Nid yw hyn yn cynnwys gwybodaeth lle mae’r sawl nad yw’n Berson Cyswllt y Cartref yn y Lluoedd Arfog, na gwybodaeth ar gyn-filwyr neu filwyr wrth gefn neu lle nad yw teuluoedd gyda phlant y Lluoedd Arfog yn byw yn yr un cyfeiriad.

Lawrlwythwch yr adroddiad llawn yma