Tystiolaeth SSCE Cymru

ALN survey

Yn 2024/2025 fe wahoddodd SSCE Cymru yr holl ysgolion ac awdurdodau lleol yng Nghymru i gymryd rhan mewn arolwg ADY.

Roedd cwestiynau’r arolwg yn cwmpasu’r meysydd canlynol:

Profiad o unrhyw heriau wrth gael mynediad at /gweithredu cefnogaeth ar gyfer plant y Lluoedd Arfog gydag ADY.
Profiadau cadarnhaol wrth gael mynediad at /gweithredu cefnogaeth ar gyfer plant y Lluoedd Arfog gydag ADY.
Meysydd lle byddai’r ysgol/Awdurdod Lleol yn elwa o gefnogaeth bellach i gynorthwyo gyda chefnogi plant y Lluoedd Arfog gydag ADY.
Adnoddau penodol a allai gynorthwyo ysgolion/Awdurdodau Lleol ymhellach i allu cefnogi plant y Lluoedd Arfog gydag ADY.
Profiad o blant y Lluoedd Arfog yn symud i mewn/allan o’r Awdurdod Lleol gyda CDU/Cynllun Addysg, Iechyd a Gofal.

Lawrlwythwch ddadansoddiad o ganfyddiadau’r arolwg llawn.

Arolwg ysgol

Yn 2019, gwahoddodd SSCE Cymru bob ysgol yng Nghymru sydd â phlant y Gwasanaeth ar y gofrestr i gymryd rhan mewn arolwg. Roedd cwestiynau'r arolwg yn cwmpasu'r meysydd canlynol:

Gwybodaeth am yr ysgol – e.e. nifer y plant yn y Gwasanaeth, iaith yr ysgol, lleoliad
Data symudedd – nifer y plant Gwasanaeth sy'n ymuno ac yn gadael yr ysgol
Heriau – Heriau plant Gwasanaeth mewn addysg, a heriau ysgolion wrth gefnogi eu plant Gwasanaeth
Cymorth – y gefnogaeth y mae ysgolion yn ei gynnig i blant y Gwasanaeth, gan gynnwys cymorth iechyd meddwl a lles, a sut mae ysgolion yn gweithio gyda'i gilydd ar y cyd
Cyllid – pa gynlluniau cyllido y mae ysgolion yn cael mynediad atynt, a beth ar gyfer yr arian hwn sy'n cael ei ddefnyddio
Cymuned y Lluoedd Arfog – sut mae ysgolion yn ymgysylltu â'r gymuned
Adnoddau SSCE Cymru – i ddysgu beth fyddai ysgolion yn ei chael o fudd i'w helpu i gefnogi eu plant Gwasanaeth
Hyfforddiant SSCE Cymru – i nodi'r math o hyfforddiant y byddai ysgolion yn ei hoffi, ac ar gyfer pwy.

Crynodeb o'r canfyddiadau allweddol

Cyfrannodd cyfanswm o 167 o ysgolion ledled Cymru fanylion am eu profiadau o gefnogi plant y Gwasanaeth mewn addysg drwy arolwg ar-lein.

Heriau y mae plant y gwasanaeth yn eu hwynebu

Yr her fwyaf arwyddocaol a nodwyd gan ysgolion cynradd oedd effaith emosiynol gwahanu
Yr heriau mwyaf arwyddocaol a nodwyd gan ysgolion uwchradd yw gwneud ffrindiau a cholli cynnwys y cwricwlwm.

Heriau y mae ysgolion yn eu hwynebu wrth gefnogi plant y Gwasanaeth

Yr heriau mwyaf arwyddocaol a nodwyd gan ysgolion cynradd oedd cefnogi plant y Gwasanaeth gyda'u hanghenion emosiynol a lles a deall ffordd o fyw y Lluoedd Arfog
Yr heriau mwyaf arwyddocaol a nodwyd gan ysgolion uwchradd oedd cefnogi plant y Gwasanaeth gyda'r bylchau yn eu dysgu a chael gwybodaeth o ysgolion blaenorol plentyn Gwasanaeth
Roedd ysgolion o'r pedwar awdurdod lleol allweddol sydd â chysylltiadau amlwg â chymuned y Lluoedd Arfog (Ynys Môn, Sir Benfro, Powys a Bro Morgannwg) yn fwy ymwybodol o'r heriau y mae eu plant Gwasanaeth yn eu hwynebu ym maes addysg, o'i gymharu ag ysgolion ym mhob awdurdod lleol yng Nghymru, ond roeddent yn teimlo'n llai paratoi i'w cefnogi.

Cymorth ysgol i blant y Gwasanaeth

Y mathau mwyaf buddiol o gymorth a gynigiwyd i blant y Gwasanaeth oedd cymorth bugeiliol wedi'i deilwra a chael aelod ymroddedig o staff i gefnogi eu plant Gwasanaeth
Mae canran sylweddol o ysgolion wedi rhoi ymyriadau penodol ar waith i gefnogi eu plant Gwasanaeth neu wedi eu cyfeirio am gymorth Iechyd Meddwl a Lles. Roedd gan lawer o'r ysgolion hyn broblemau cwrdd â'r trothwy blaenoriaethu, gan gyflwyno anfantais i blant y Gwasanaeth.

Lawrlwythwch ddadansoddiad canfyddiadau'r arolwg llawn

Gwrando ar blant y Lluoedd Arfog

Yn 2019/20, cynhaliodd SSCE Cymru nifer o grwpiau trafod gydag ysgolion yng Nghymru, i glywed gan blant y Gwasanaeth am eu profiadau o addysg yng Nghymru. Cymerodd 115 o blant gwasanaeth o 14 ysgol ran yn y prosiect.

Mae'r canfyddiadau hyn yn bwydo i mewn i brosiect Llais Plant Blwyddyn y Gwasanaeth gan y Service Children's Progression Alliance (SCiP Alliance).

Crynodeb o'r canfyddiadau allweddol

Ysgogodd nifer o bynciau trafod ymatebion a sylwadau a oedd yn gadarnhaol ac yn negyddol
Un neges gyson sy'n cael ei weld trwy gydol y trafodaethau ynghylch symudedd, yw pwysigrwydd y cymorth y mae plant yn ei gael gan ffrindiau a theulu, a'r farn negyddol o adael / bod i ffwrdd oddi wrthynt
Yn ddealladwy, roedd y mwyafrif o sylwadau a safbwyntiau plant y Gwasanaeth, ynglŷn â'u profiadau o ddefnyddio, yn hynod negyddol. Mae ystod eang o fecanweithiau ymdopi yn cael eu defnyddio gan blant y Gwasanaeth i ddelio â'u hemosiynau a'u teimladau yn ystod eu defnyddio
Ysgogodd trafodaethau am eu profiadau o fyw a chael addysg yng Nghymru, ymatebion a sylwadau a oedd yn gadarnhaol ac yn negyddol ond yn gadarnhaol yn bennaf.

Lawrlwythwch ganfyddiadau a dadansoddiad y prosiect.

Arolwg rhieni/gofalwyr

Yn 2020, cynhaliodd SSCE Cymru arolwg gyda rhieni/gofalwyr plant y Gwasanaeth. Rhoddodd hyn gyfle iddynt rannu eu profiadau ynglŷn â byw yng Nghymru/symud i Gymru, yr effaith y mae eu ffordd o fyw yn ei chael ar addysg eu plant, a'r gefnogaeth y maent wedi'i dderbyn gan ysgolion.

Crynodeb o'r canfyddiadau allweddol

Mae ymatebion yn awgrymu bod llawer o gefnogaeth lwyddiannus iawn ar waith mewn ysgolion yng Nghymru, ond mae amrywiadau sylweddol ar draws ardaloedd.
Mae'r data yn dangos bod yna lawer o systemau cymorth eraill a allai fod o fudd i blant y Gwasanaeth.
Mae gan ysgolion yn y pedwar awdurdod lleol allweddol (ALlau*) well dealltwriaeth o brofiadau plant y Gwasanaeth ac maent yn well paratoi i gefnogi'r grŵp unigryw hwn o ddysgwyr.

* Y pedwar ALl allweddol yw'r rhai sydd â chymunedau milwrol sefydledig (Ynys Môn, Sir Benfro, Powys a Bro Morgannwg).

Lawrlwythwch ddadansoddiad canfyddiadau'r arolwg llawn

Adroddiad ADY Plant y Lluoedd Arfog

Mae’r ymchwil hwn, a gomisiynwyd gan SSCE Cymru a’i gynnal gan Brifysgol De Cymru ac Ymchwil Arad, yn edrych ar yr heriau o adnabod, asesu a gweithredu cefnogaeth ar gyfer Plant y Lluoedd Arfog gydag Anghenion Dysgu Ychwanegol yng Nghymru. Mae hefyd yn archwilio effaith posibl y Cod ADY newydd i Gymru.

Fe lansiodd Alun Davies AC, Ysgrifennydd y Cabinet ar gyfer Llywodraeth Leol a Gwasanaethau Cyhoeddus, yr adroddiad yn swyddogol yng nghynhadledd SSCE Cymru ym Mehefin 2018.

Canfyddiadau allweddol

“…mae canran plant y Lluoedd Arfog (6.1%) sy’n cael eu cefnogi ar lefel gweithredu gan yr ysgol yn sylweddol is na chanran yr holl ddisgyblion (11.17%) ar draws ein sampl. Un eglurhad posibl dros hyn yw y gall natur grwydrol y boblogaeth hon ei gwneud yn llai tebygol i unrhyw ymagweddau dysgu gwahaniaethol cychwynnol gael eu gwerthuso ac wedyn, yn ei dro, fynd ymlaen i gefnogaeth drwy Gweithredu gan yr Ysgol.”